काठमाडौं । एप्पलले फेरि विश्वकै सबैभन्दा मूल्यवान कम्पनीको उपाधि हासिल गरेको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) क्षेत्रमा भइरहेको अत्यधिक खर्चप्रति लगानीकर्ताको चिन्ता बढ्दै जाँदा आईफोन निर्माता कम्पनी एप्पलले एनभिडियालाई पछि पारेको हो।
शुक्रबारको कारोबारमा एप्पलको सेयर मूल्य १.२ प्रतिशतले घटे पनि कम्पनीको बजार पुँजीकरण ५.०३ ट्रिलियन डलर कायम भएको छ। अर्कोतर्फ, एनभिडियाको सेयर मूल्य ४.२ प्रतिशतले घटेपछि यसको बजार मूल्य ४.९३ ट्रिलियन डलरमा झरेको छ।
जुलाईको अन्त्यमा केही समयका लागि एनभिडियालाई पछि पारेयता पहिलोपटक एप्पलले फेरि विश्वकै मूल्यवान कम्पनीको स्थान हासिल गरेको हो।
शुक्रबार प्रविधि क्षेत्रका ठूला कम्पनीहरूको सेयरमा गिरावट आएको थियो। इन्टेल कर्प र अमेजन डटकम इन्कका वित्तीय नतिजा अपेक्षाअनुसार नआएपछि लगानीकर्ताको निराशा बढेको थियो। यसअघि अल्फाबेट इन्क र मेटा प्लेटफर्म्स इन्कलगायत कम्पनीका नतिजाले पनि यस्तै निराशा पैदा गरेका थिए।
यी वित्तीय नतिजाले एआई क्षेत्रमा भइरहेको लगानीको भविष्यप्रति पुनः चिन्ता बढाएको छ। एप्पलले भने अन्य ठूला प्रविधि कम्पनीको तुलनामा एआई क्षेत्रमा ठूलो खर्च गर्ने रणनीति अपनाएको छैन।
एआई कम्प्युटिङ पूर्वाधारमा भइरहेको ठूलो लगानीले अपेक्षित प्रतिफल दिन नसक्ने आशंकाले एप्पललाई फाइदा पुगेको छ। पुँजीगत खर्चलाई नियन्त्रणमा राख्दै आएको एप्पल यस वर्ष म्याग्निफिसेन्ट सेभेन समूहका सात ठूला प्रविधि कम्पनीमध्ये सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्ने कम्पनी बनेको छ।
सन् २०२६ मा एप्पलको सेयर मूल्य २७ प्रतिशतले बढेको छ। यो वृद्धि दोस्रो स्थानमा रहेको एनभिडियाको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी हो। एनभिडिया एआई क्षेत्रमा भइरहेको खर्चबाट सबैभन्दा बढी लाभ लिने कम्पनीमध्ये एक हो।
एआई पूर्वाधारमा कम्पनीहरूले गर्ने खर्च अत्यधिक बढ्दै गएको छ। अल्फाबेट र अमेजनजस्ता कम्पनीको फ्रि क्यास फ्लो ऋणात्मक हुन थालेको छ। यसले ती कम्पनीलाई आवश्यक वित्तीय स्रोत जुटाउन ऋण बजारमा निर्भर हुनुपर्ने अवस्था सिर्जना गरेको छ। त्यसमाथि ब्याजदर बढ्दै जाँदा ऋण लिने लागतसमेत महँगिएको छ।
यसको विपरीत, सन् २०२६ को वित्तीय वर्षमा एप्पलको फ्रि क्यास फ्लो ३८ प्रतिशतले बढेर १४२ अर्ब डलर पुग्ने प्रक्षेपण गरिएको छ। उक्त वित्तीय वर्ष सेप्टेम्बर ३० मा समाप्त भएको थियो।
प्रविधि कम्पनीहरूको सेयर समेटिएको न्यास्ड्याक १०० सूचकांक अक्टोबरमा ६.७ प्रतिशतले घटेको छ। यो मार्च २०२५ यताकै सबैभन्दा खराब मासिक प्रदर्शन हो।
एआई कम्प्युटिङ सेवा उपलब्ध गराउने डेटा सेन्टर सञ्चालक कम्पनी कोरविभ र नेबियस ग्रुपको सेयर मूल्य यसै महिना ३० प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ।
शुक्रबारको भारी गिरावटपछि इन्टेलको सेयर मूल्य अक्टोबर महिनामा ४५ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ। ब्लुमबर्गले ४० वर्षभन्दा लामो समयदेखिको तथ्यांक संकलन गर्न थालेयता इन्टेलको यो एक महिनामा भएको सबैभन्दा ठूलो गिरावट हो।
